Stone Town | Terug naar Amsterdam of blijven

Gisteren was de reisdag. Van het strand in het oosten terug naar Stone Town in het westen. Van de zonsopkomst in de ochtend naar de zonsondergang in de avond, een taxirit van een uurtje. Maar ook van een dorp met golfplaten huisjes naar de drukke stad met smalle straatjes. We sloffen na aankomst door de stad om weer te wennen aan de drukte en bekijken wat souvenirwinkeltjes. We kopen niets, want er is niets origineels.

Aan het einde lopen we over het strand en staan ineens voor het 'Africa House'. De plaats waar we in 2000 de zon in de zee zagen zakken. De grote veranda op de eerste verdieping, waar toen iedereen die met de Lonely Planet in zijn hand rondreisde naartoe moest. Het zat iedere avond vol met backpackers, er werden verhalen en tips gedeeld. Terwijl de zon onderging.

Nu is het vervallen en gesloten. Ook het soort reizigers zijn er niet meer. We dwaalden toen rond, raakten de weg kwijt en kwamen na lange wandelingen uitgevloerd terug in een hotel. Het was een grote uitdaging, een avontuur en spannend. Nu boeken we hotels, tripjes en transport vanuit de luie stoel thuis. En staren we onderweg op onze telefoon om de weg niet kwijt te raken en maken georganiseerde tripjes, anders gaan we ons vervelen.

De smalle steegjes en de ondergaande zon zijn er nog steeds.

De laatste dag lopen we door Stone Town naar het slavenmonument in de Anglicaanse kathedraal. Op mijn ligbedje heb ik 'De Zanzibardriehoek' gelezen, een historische roman die de laatste eeuw van slavernij in Oost-Afrika beschrijft (schrijver: Martin Bossenbroek). Verhalen over de karavanen met slaven, die grote slagtanden van olifanten uit de binnenlanden van Afrika naar de kust sleepten. Het ivoor ging vanuit Zanzibar naar de hele wereld. De slaven werden op de slavenmarkt, op de plaats van het altaar in deze kerk, verhandeld. Deels om te werken op de kruidnagelplantages in Zanzibar, maar ook voor de export naar Oman, Perzië en India.

Het sultanaat, aangestuurd door de Engelsen, bezat Afrika van Congo aan de Atlantische Oceaan, Mozambique grenzend aan Zuid-Afrika tot het en met huidige Kenia en alles wat daartussen zat. En overal werden mensen gekocht en naar Zanzibar afgevoerd.

De Engelsen verboden de handel in slaven in 1808 en in 1833 ook de slavernij in de koloniën. Het bouwen van de kerk begon in 1873, toen de markt werd gesloten. Het duurde nog tot 1909 voordat het bezit van concubines werd verboden. Slaven bleven vaak werken op de plantages, omdat er geen ander werk was.

De schatting is dat het in driehonderd jaar kolonialisme in Oost-Afrika ging om vijftien miljoen slaven.

Na de tentoonstelling en het monument lopen we toch een beetje aangeslagen langs de vismarkt.

Een gezellige drukte, waar haaien en tonijn op straat in stukken worden gehakt die achter op de bagagedrager van een fiets worden afgevoerd. We lopen door naar de 'Cape Town Fish Market'. Nu een duur terras aan de haven. Een heerlijk windje, uitzicht over de haven en wat lekkere snacks. De prachtige dhow-zeilschepen varen nog steeds als vrachtschepen. Voor de wind met volle zeilen en zwaar beladen met zakken, kratten en mensen op weg naar eilanden in de buurt.

Ook hier zaten we in 2000, toen was het een goedkoop terras. Ik rekende af, pakte mijn stapel Tanzaniaanse shillings uit mijn achterzak. Ik trok het biljet wat ik nodig had uit het midden van de stapel. Daarmee trok ik alle bovenliggende biljetten mee. De stapel verdween door de strakke moessonwind als sneeuw voor de zon. De helft van mijn liquide middelen zwierde over de vloer of verdween in de zee.

Van alle kanten kwamen jongens aangerend. Ze sprongen in het water, doken de diepte van de heldere oceaan in. Ze kwamen met bankbiljetten en grote glimmende gezichten boven water. We zagen er niets van terug.

Nu betalen we met een stukje plastic. Als die wegwaait, heeft niemand er wat aan.

Aan het einde van de dag eten we Vietnamees op een terras. Dat was in tweeduizend zeker niet mogelijk, dat soort restaurants waren er nog lang niet.

We keken terug naar tweeëneenhalve week op het eiland Zanzibar Het is ongeveer vijfentwintig keer zo klein als Nederland, maar er wonen wel een miljoen mensen. Dat is veel meer inwoners per vierkante kilometer dan in Nederland. Het groeit ieder jaar met 4,5%, dat is tien keer zo hoog als bij ons. Wij klagen dat ons land te vol is. Hier is het voller, armer en het groeit ook veel harder.

Toch hebben we als toerist nergens problemen gehad of gezien. De mensen zijn aardig, nergens bedelaars of rellen. Op straat spelende kinderen en voetballende tieners. Je zou er kunnen blijven

We gaan vroeg naar bed en vroeg weer op voor de vlucht naar het koude land.

Stone Town, 23 februari 2026

PS. Naast de “Zanzibardriehoek” ook twee romans van Abdulrazak Gurnah gelezen. Winnaar van de Nobelprijs van de literatuur in 2021, geboren op Zanzibar en op zijn 18^de verhuisd naar Tanzania. Het book “Paradise” gaat over een jongen die verkocht wordt door zijn vader en met een karavaan ergens begin 1900 mee moet. Het boek “Aan Zee”, gaat over een man uit Zanzibar die als politiek vluchteling in de jaren zestig naar Engeland gaat. Lezen van boeken over het eiland en zijn geschiedenis geeft een zonvakantie meer kleur als alleen het blauw van de zee.